संकष्टी चतुर्थी : भगवान गणेशाची कृपा मिळवण्याचा पवित्र दिवस

१. संकष्टी चतुर्थी म्हणजे काय?

संकष्टी चतुर्थी हा हिंदू धर्मातील अत्यंत महत्त्वाचा आणि पवित्र दिवस मानला जातो. हा दिवस Lord Ganesha यांच्या भक्तीसाठी समर्पित आहे. “संकष्टी” म्हणजे संकटांपासून मुक्ती आणि “चतुर्थी” म्हणजे चंद्र महिन्यातील चौथी तिथी. प्रत्येक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थीला संकष्टी चतुर्थी साजरी केली जाते. या दिवशी उपवास करून गणपती बाप्पाची पूजा केल्यास जीवनातील अडचणी दूर होतात आणि सुख-समृद्धी प्राप्त होते, असे मानले जाते.

२. उपवास आणि पूजा विधी

या दिवशी भक्त सकाळी लवकर उठून स्नान करून गणपतीची पूजा करतात. अनेक भक्त दिवसभर उपवास पाळतात आणि संध्याकाळी विशेष पूजा करतात. गणेश मंत्रांचा जप, संकष्टी व्रत कथा वाचन आणि आरती यांना विशेष महत्त्व असते. भक्त देवाला फुले, दूर्वा, फळे आणि नैवेद्य अर्पण करून आपल्या कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी प्रार्थना करतात.

३. गणपतीला प्रिय नैवेद्य

भगवान गणेशाला विशेषतः Modak हा गोड पदार्थ अत्यंत प्रिय मानला जातो. त्यामुळे संकष्टी चतुर्थीच्या दिवशी मोदकाचा नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा आहे. याशिवाय लाडू, नारळ, केळी आणि इतर गोड पदार्थही गणपतीला अर्पण केले जातात. अनेक भक्त या दिवशी मंदिरात जाऊन गणेशाचे दर्शन घेतात.

४. चंद्रदर्शनाचे महत्त्व

संकष्टी चतुर्थीच्या दिवशी चंद्रदर्शनाला विशेष महत्त्व आहे. चंद्र पाहिल्यानंतर गणेशाला अर्घ्य अर्पण केले जाते आणि त्यानंतरच उपवास सोडला जातो. असे मानले जाते की या व्रतामुळे भक्तांच्या जीवनातील संकटे दूर होतात आणि सुख, शांती व यश प्राप्त होते.

५. आध्यात्मिक महत्त्व

संकष्टी चतुर्थी हा केवळ धार्मिक विधी नसून श्रद्धा, संयम आणि भक्तीचे प्रतीक आहे. हा दिवस भक्तांना सकारात्मक विचार, आत्मविश्वास आणि आध्यात्मिक शक्ती देतो. त्यामुळे अनेक लोक दर महिन्याला हे व्रत श्रद्धेने पाळतात आणि गणपती बाप्पाची कृपा मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. 🙏🐘✨